Standardowe klauzule ochrony danych są jednym z instrumentów prawnych, który może zapewnić odpowiednie zabezpieczenie danych osobowych przy przekazywaniu ich do państw trzecich lub organizacji międzynarodowych. Z tym instrumentem mamy najczęściej do czynienia, jeżeli Komisja Europejska nie wydała decyzji stwierdzającej odpowiedni stopień ochrony w państwie trzecim lub organizacji międzynarodowej.
Państwo trzecie jest to państwo nienależące do Europejskiego Obszaru Gospodarczego (EOG). W skład EOG wchodzą państwa członkowskie UE oraz Islandia, Liechtenstein, Norwegia. Warto zauważyć, że Wielka Brytania nie jest już państwem członkowskim UE, ale państwem trzecim. W związku z tym 28 czerwca 2021 r. Komisja Europejska przyjęła dwie decyzje wykonawcze stwierdzające odpowiedni poziom ochrony danych osobowych w Wielkiej Brytanii. Ponadto Komisja Europejska wydała decyzje uznające odpowiedni stopień ochrony m.in. dla następujących państw: Kanada (działalność komercyjna), Izrael, Japonia, Nowa Zelandia, Szwajcaria. Dołączyła do tych krajów także Republika Korei.
Od 27 czerwca 2021 r. obowiązuje najnowsza Decyzja Wykonawcza Komisji (UE) 2021/914 w sprawie standardowych klauzul umownych[1]. Od 27 września 2021 r. przedsiębiorcy nie mogą zawierać umów wykorzystujących wcześniej obowiązujące klauzule. Natomiast dla umów zawartych przed tym dniem przewidziano okres przejściowy. W konsekwencji przedsiębiorcy przekazujący dane osobowe do krajów spoza Europejskiego Obszaru Gospodarczego na podstawie nieobowiązujących już standardowych klauzul umownych powinni byli do 27 grudnia 2022 r. zawrzeć umowy oparte na nowych klauzulach. Nowe klauzule odnoszą się do różnych rodzajów przekazywania danych do państw trzecich, tj. do przekazywania danych między administratorami, przekazywania danych przez administratora podmiotowi przetwarzającemu w państwie trzecim, przekazywania między podmiotami przetwarzającymi, przekazywania danych przez podmiot przetwarzający administratorowi w państwie trzecim.
Urząd Ochrony Danych Osobowych przypomina, że zastosowanie tych klauzul nie wyłącza konieczności oceny planowanego transferu pod kątem zapewnienia zgodności z wyrokiem TSUE w sprawie Schrems II i ewentualnego wdrożenia środków uzupełniających standardowe klauzule umowne[2].
Źródła:
[1] https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/PDF/?uri=CELEX:32021D0914&from=EN (dostęp: 27.01.2023).
[2] https://archiwum.uodo.gov.pl/pl/138/2085 (dostęp: 27.01.2023).